پنتاگون با 7 غول فناوری قرارداد امضا کرد؛ Anthropic به دلیل مخالفت با «سلاح‌های خودران» تحریم شد

اشتراک

در تحولی تاریخی در صنعت هوش مصنوعی، وزارت دفاع ایالات متحده (پنتاگون) روز جمعه توافقنامه‌هایی را با ۷ شرکت بزرگ فناوری امضا کرد تا ابزارهای هوش مصنوعی آنها در شبکه‌های طبقه‌بندی شده نظامی (سطح ۶ و ۷) مستقر شود. هدف پنتاگون از این توافق، شتاب‌بخشی به روند تبدیل ارتش آمریکا به یک «نیروی جنگی مبتنی بر هوش مصنوعی» (AI-first fighting force) اعلام شده است.

در این خبر، مهم‌ترین جزئیات این قراردادها، اسامی شرکت‌های طرف قرارداد، و داستان پرفرازونشیب حذف شرکت Anthropic (سازنده Claude) را مرور می‌کنیم.

۷ شرکتی که قرارداد بستند؛ چه کسانی در این فهرست هستند؟

بر اساس بیانیه رسمی پنتاگون، شرکت‌های زیر موفق به امضای این توافقنامه‌های استراتژیک شده‌اند:

شرکت های حاضر در این قرارداد

OpenAI (سازنده ChatGPT): ارائه مدل‌های زبانی پیشرفته
Google (با مدل Gemini): مدل‌های هوش مصنوعی متناسب با مصارف دولتی
Microsoft: زیرساخت ابری و مدل‌های هوش مصنوعی
Amazon Web Services (AWS): زیرساخت ابری و میزبانی
NVIDIA: ارائه مدل‌های متن‌باز Nemotron و تراشه‌های هوش مصنوعی
SpaceX (ایلان ماسک): زیرساخت مرتبط با مدل Grok
Reflection AI: استارتاپ جدید با پشتیبانی سرمایه‌گذاران نزدیک به دولت

قرارداد Google ارزشی معادل ۲۰۰ میلیون دلار دارد و به پنتاگون اجازه می‌دهد از مدل Gemini برای «هر هدف قانونی دولت» استفاده کند. این مذاکرات در حالی نهایی شده که پیش‌تر، OpenAI و xAI ایلان ماسک نیز قراردادهای مشابهی را امضا کرده بودند.

پنتاگون تأکید کرده که انتخاب چندین تأمین‌کننده برای جلوگیری از «قفل فروشنده» (vendor lock) و وابستگی به یک شرکت خاص انجام شده است.

غیبت بزرگ: آنتروپیک چرا حذف شد؟

شاید مهم‌ترین نکته این خبر، عدم حضور شرکت Anthropic (سازنده Claude) در این لیست است. آنتروپیک تا همین اواخر تنها شرکت هوش مصنوعی بود که مدل‌هایش در شبکه‌های طبقه‌بندی شده پنتاگون قابل دسترسی بود.

دلیل حذف آنتروپیک چه بود؟

ریشه این اختلاف به بهمن‌ماه ۱۴۰۴ (فوریه ۲۰۲۶) برمی‌گردد، زمانی که داریو آمودی، مدیرعامل آنتروپیک، علناً اعلام کرد که شرکتش حاضر به حذف محدودیت‌های استفاده از ابزارهایش برای «سلاح‌های خودران کشنده» و «نظارت گسترده داخلی» نمی‌شود.

پاسخ پنتاگون سریع و قاطع بود. پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، آنتروپیک را یک «ریسک زنجیره تأمین» (supply chain risk) اعلام کرد. این برچسب که پیش‌تر تنها برای شرکت‌های مرتبط با دشمنان خارجی استفاده می‌شد، عملاً همکاری آنتروپیک با دولت را مسدود کرد.

نقل قول از بیانیه پنتاگون:

«هدف ما دسترسی به مجموعه‌ای متنوع از قابلیت‌های هوش مصنوعی است. این توافق‌نامه‌ها به جنگجویان ما ابزارهایی می‌دهند تا با اطمینان عمل کنند و از کشور در برابر هر تهدیدی محافظت کنند.»

پس از این ماجرا، آنتروپیک از دولت آمریکا شکایت کرد و یک دادگاه فدرال اجرای این ممنوعیت را به حالت تعلیق درآورده است.

اعتراض کارمندان گوگل: «فقط با نابودی شهرت می‌توان جلوی این فاجعه را گرفت!»

در حالی که سهامداران از رشد ۶۳ درصدی گوگل کلود و رسیدن ارزش بازار آلفابت به مرز ۴.۳ تریلیون دلار خوشحال هستند، در داخل شرکت غوغاست.

بیش از ۷۰۰ کارمند گوگل (و به برخی منابع بیش از ۶۰۰ نفر) نامه‌ای سرگشاده به ساندار پیچای، مدیرعامل آلفابت، نوشته و خواستار لغو این قرارداد نظامی شده‌اند.

نقل قول از متن نامه کارمندان گوگل:

«ما می‌خواهیم هوش مصنوعی را در خدمت بشریت ببینیم، نه در خدمت مقاصد غیرانسانی یا مخرب. تنها راه مطمئن برای جلوگیری از این فاجعه، رد کردن هرگونه مأموریت محرمانه است.»

این اعتراضات یادآور جنجال پروژه ماون (Project Maven) در سال ۲۰۱۸ است؛ پروژه‌ای که طی آن گوگل با ارائه هوش مصنوعی برای تحلیل ویدیوهای پهپادهای نظامی، با موج اعتراض ۴ هزار کارمندی روبه‌رو شد و ناچار به خروج از آن قرارداد شد. این بار اما مدیریت گوگل مصمم‌تر به نظر می‌رسد. جالب اینکه برخی منابع گزارش داده‌اند که در جلسات داخلی، سوالات کارمندان درباره همکاری با مرز و گمرک (ICE) در سیستم داخلی به نام «پروژه شنبه» سانسور و تغییر داده شده است.

گوگل که زمانی شعار «Don’t be evil» (شرور نباشید) را در سرلوحه کار خود داشت و این شعار را در سال ۲۰۱۵ به «Do the right thing» (کار درست را انجام دهید) تغییر داد، بار دیگر بین اخلاق و سود یکی را انتخاب کرده است.

پشت پرده: رقابت ۳۲ میلیارد دلاری و «لحظه ملی امنیتی»

بودجه نظامی و فشار سریع

قانون «یک لایحه بزرگ زیبا» (One Big Beautiful Bill) سال گذشته بودجه هنگفتی را برای پنتاگون جهت هزینه در حوزه هوش مصنوعی و عملیات سایبری تهاجمی تصویب کرد. رقابت بر سر این بودجه داغ است.

فرایند جذب تسریع شده: پس از حذف آنتروپیک، متقاضیان جدید ادعا می‌کنند که زمان ورود به سطوح امنیتی محرمانه و فوق‌محرمانه از ۱۸ ماه به کمتر از ۳ ماه کاهش یافته است.

سکوی موفق GenAI.mil: سکوی هوش مصنوعی پنتاگون تاکنون توسط بیش از ۱.۳ میلیون پرسنل وزارت دفاع استفاده شده و زمان انجام بسیاری از وظایف را «از ماه‌ها به روزها» کاهش داده است.

جنجال مدل Mythos

علیرغم حذف آنتروپیک، امیل میشل، مدیر ارشد فناوری پنتاگون، به شبکه سی‌ان‌بی‌سی گفته که مدل Mythos این شرکت یک «لحظه امنیت ملی جداگانه» است. این مدل که قابلیت‌های سایبری پیشرفته‌ای دارد، توانسته توجه مقامات ارشد را جلب کند.

نقل قول از مقامات دفاعی:

«حتی برخی از کارکنان پنتاگون که با فناوری آنتروپیک کار می‌کنند، تمایلی به کنار گذاشتن این ابزارها ندارند و آن را برتر از رقبا می‌دانند، علیرغم دستور حذف آن طی شش ماه آینده.»

مرزهای اخلاقی در عصر هوش مصنوعی نظامی

قراردادهای اخیر پنتاگون نشان‌دهنده یک تغییر پارادایم عمیق است. هوش مصنوعی دیگر فقط یک ابزار کمکی در پشت خط مقدم نیست، بلکه به ستون فقرات فرماندهی و کنترل میدان نبرد تبدیل می‌شود.

این تحول اگرچه از نظر راهبردی قدرت نظامی آمریکا را افزایش می‌دهد، اما دو معضل جدی ایجاد کرده است:

بحران وجدان در سیلیکون‌ولی: موج اعتراضات در گوگل، و تشابه آن با ماجرای Maven و نابودی استارتاپ‌ها مانند اعتراضات مشابه، نشان می‌دهد شکاف عمیقی میان تکنولوژیست‌های نخبه و مدیران اجرایی که به دنبال درآمدهای میلیاردی قراردادهای دولتی هستند، ایجاد شده است.
اهرم فشاری علیه شرکت‌های اخلاق‌گرا: برخورد پنتاگون با آنتروپیک پیام روشنی به سایر شرکت‌های هوش مصنوعی دارد: یا «نرده‌های حفاظتی» خود را بردارید و سلاح‌های خودران را بپذیرید، یا از بازار ۳۲ میلیارد دلاری حذف می‌شوید.

در حالی که جهان شاهد به‌کارگیری هوش مصنوعی در میدان‌های جنگ واقعی است، سوال بی‌پاسخ همچنان باقی است: چه کسی پاسخگوی تصمیم‌های یک الگوریتم در لحظات حساس نبرد خواهد بود؟

رأی مثبت0امتیازاترأی منفی

0 آرا: 0 موافق, 0 مخالف (0 امتیاز)