در حال خواندن: سقوط چشمگیر سهام شرکتهای نرمافزاری؛ وقتی هوش مصنوعی سرمایهگذاران را ترساند
-
01
سقوط چشمگیر سهام شرکتهای نرمافزاری؛ وقتی هوش مصنوعی سرمایهگذاران را ترساند
سقوط چشمگیر سهام شرکتهای نرمافزاری؛ وقتی هوش مصنوعی سرمایهگذاران را ترساند
در روزهای اخیر، بازارهای سهام جهانی شاهد یکی از شدیدترین اصلاحهای قیمتی در بخش نرمافزار و خدمات فناوری اطلاعات بودهاند؛ اصلاحی که تحلیلگران آن را بیش از هر چیز، نتیجهی نگرانی سرمایهگذاران از تأثیر مستقیم و بلندمدت هوش مصنوعی بر مدلهای کسبوکار سنتی نرمافزاری میدانند. طبق گزارش خبرگزاری رویترز، این موج فروش باعث شده صدها میلیارد دلار از ارزش بازار شرکتهای نرمافزاری در آمریکا، اروپا و آسیا از بین برود و زنگ هشدار تازهای برای صنعت SaaS و خدمات دیجیتال به صدا درآید.
این افت گسترده درست در زمانی رخ داده که ابزارهای هوش مصنوعی مولد، از چتباتهای عمومی گرفته تا سیستمهای تخصصی حقوقی، مالی و سازمانی، با سرعتی بیسابقه در حال جایگزین شدن با نرمافزارهای کلاسیک هستند. بسیاری از سرمایهگذاران اکنون این سؤال را مطرح میکنند که آیا مدلهای درآمدی مبتنی بر اشتراک ماهانه، که سالها ستون اصلی ارزشگذاری شرکتهای نرمافزاری بوده، در عصر AI همچنان پایدار خواهد ماند یا نه.
چه مقدار ارزش بازار از بین رفت؟
بر اساس دادههایی که والاستریت ژورنال و رویترز منتشر کردهاند، تنها در چند روز معاملاتی اخیر، حدود ۳۰۰ میلیارد دلار از ارزش بازار بخش نرمافزار و خدمات اطلاعاتی در سطح جهانی کاهش یافته است. این عدد شامل افت سهام شرکتهای بزرگ آمریکایی و اروپایی و همچنین شرکتهای فناوری در بازارهای نوظهور مانند هند و شرق آسیا میشود.
رویترز در گزارشی تأکید میکند که «بخش قابلتوجهی از این ریزش مربوط به شرکتهایی است که درآمد اصلی آنها از فروش نرمافزارهای سازمانی، ابزارهای تحلیلی یا خدمات حرفهای دیجیتال تأمین میشود؛ حوزههایی که اکنون مستقیماً با راهحلهای مبتنی بر هوش مصنوعی رقابت میکنند.»
نکته مهم اینجاست که این افت محدود به یک بازار یا یک قاره نبوده است. سهام شرکتهای نرمافزاری در بورسهای آمریکا، اروپا، ژاپن، چین و هند همگی نشانههایی از فشار فروش سنگین را نشان دادهاند؛ موضوعی که به گفته تحلیلگران، نشاندهنده یک نگرانی ساختاری و جهانی است، نه یک شوک مقطعی.
چرا هوش مصنوعی عامل اصلی این سقوط تلقی میشود؟
تحلیلگران بازار معتقدند تفاوت این ریزش با اصلاحهای قبلی بازار فناوری در این است که اینبار، سرمایهگذاران فقط نگران چرخههای اقتصادی یا نرخ بهره نیستند؛ بلکه با یک تهدید فناورانهی بنیادین روبهرو شدهاند.
ابزارهای جدید هوش مصنوعی اکنون قادرند بسیاری از وظایفی را انجام دهند که تا همین چند سال پیش، نیازمند نرمافزارهای تخصصی گرانقیمت یا تیمهای انسانی بودند. از تحلیل داده و تولید گزارش گرفته تا بررسی قراردادهای حقوقی، پشتیبانی مشتری، حسابداری، تولید محتوا و حتی تصمیمسازیهای مدیریتی، همگی بهسرعت در حال خودکار شدن هستند.
یک تحلیلگر ارشد بازار سرمایه در گفتوگو با AInvest میگوید:
«مشکل اصلی این نیست که AI جای همه نرمافزارها را میگیرد؛ مشکل این است که حاشیه سود و درآمد تکرارشوندهی بسیاری از شرکتهای SaaS را زیر سؤال برده است. سرمایهگذارها از خودشان میپرسند چرا باید سالانه هزاران دلار برای یک نرمافزار بدهند، وقتی یک مدل AI میتواند همان کار را ارزانتر و سریعتر انجام دهد.»
واکنش بازارها و شرکتهای بزرگ
در ایالات متحده و اروپا، شاخصهای مرتبط با فناوری و نرمافزار در چند جلسه معاملاتی متوالی افت قابلتوجهی را تجربه کردند. سهام شرکتهایی مانند Salesforce، Adobe، Atlassian، Intuit، Synopsys و چندین شرکت نرمافزاری دیگر کاهش ارزش محسوسی داشتهاند؛ حتی شرکتهایی که پیشتر بهعنوان «برندگان تحول دیجیتال» شناخته میشدند.
در بازار هند نیز، به گزارش Business Today، سهام برخی از بزرگترین شرکتهای خدمات IT و نرمافزار با افت شدید روبهرو شده است. تحلیلگران هندی این کاهش را نشانهای از نگرانی جهانی درباره آینده برونسپاری نرمافزار و خدمات دیجیتال در عصر هوش مصنوعی میدانند.
با این حال، همه کارشناسان با این موج فروش همنظر نیستند. برخی تحلیلگران در گفتوگو با Business Insider این ریزش را «واکنش احساسی و مبتنی بر ترس» توصیف کردهاند. به گفته آنها، تاریخ بازار فناوری نشان داده که هر تحول بزرگ، ابتدا باعث وحشت و سپس منجر به بازتعریف مدلهای کسبوکار میشود، نه نابودی کامل آنها.
آیا این یک panic sell-off است؟
اصطلاح «panic sell-off» یا فروش ناشی از ترس، این روزها زیاد در تحلیلها تکرار میشود. برخی کارشناسان معتقدند بازار در حال بزرگنمایی تهدید AI برای شرکتهای نرمافزاری است. آنها استدلال میکنند که بسیاری از شرکتهای SaaS در نهایت، خودشان از هوش مصنوعی بهعنوان یک مزیت رقابتی استفاده خواهند کرد، نه اینکه قربانی آن شوند.
یک تحلیلگر فناوری به Business Insider میگوید:
«هوش مصنوعی لزوماً دشمن نرمافزار نیست. شرکتهایی که سریعتر AI را در محصولات خود ادغام کنند، احتمالاً برندهی موج بعدی خواهند بود. اما شرکتهایی که روی مدلهای قدیمی پافشاری کنند، آسیب خواهند دید.»
با این حال، حتی خوشبینترین تحلیلها هم تأیید میکنند که مدل ارزشگذاری شرکتهای نرمافزاری در حال تغییر است. سرمایهگذاران دیگر به درآمد اشتراکی ثابت بهعنوان یک تضمین همیشگی نگاه نمیکنند و انتظار دارند شرکتها استراتژی مشخصی برای مواجهه با AI داشته باشند.
تغییر مسیر سرمایهگذاری به کدام سمت است؟
یکی از نتایج مستقیم این ریزش، تغییر رفتار سرمایهگذاران بوده است. بهگزارش Business Insider، بخشی از سرمایهها در حال خروج از شرکتهای نرمافزاری سنتی و ورود به حوزههایی مانند سختافزار AI، زیرساختهای محاسباتی، تراشهها، مراکز داده و پلتفرمهای ابری است.
شرکتهایی که نقش «بیل و کلنگ» در انقلاب هوش مصنوعی دارند — مثل تولیدکنندگان GPU، ارائهدهندگان زیرساخت ابری و شرکتهای تخصصی داده — در مقایسه با بسیاری از شرکتهای نرمافزاری، وضعیت باثباتتری را تجربه کردهاند. این موضوع نشان میدهد بازار بهدنبال بازیگران پایهایتر اکوسیستم AI است، نه صرفاً مصرفکنندگان آن.
آنچه در روزهای اخیر در بازار سهام نرمافزار رخ داده، فقط یک نوسان کوتاهمدت نیست؛ بلکه نشانهای از یک بازنگری عمیق در نگاه سرمایهگذاران به آینده صنعت نرمافزار است. هوش مصنوعی، همانطور که فرصتهای عظیمی ایجاد میکند، در حال به چالش کشیدن مدلهای کسبوکار تثبیتشده نیز هست.
در کوتاهمدت، ترس و عدم قطعیت میتواند به ریزشهای بیشتر منجر شود. اما در بلندمدت، شرکتهایی که بتوانند خود را با موج AI تطبیق دهند، احتمالاً از دل این بحران قویتر بیرون خواهند آمد. به بیان ساده، بازار در حال مجازات «ایستایی» و پاداش دادن به «انطباقپذیری» است.
اگر بخواهیم واقعبین باشیم، هوش مصنوعی قرار نیست صنعت نرمافزار را نابود کند؛ اما بدون شک، آن را برای همیشه تغییر خواهد داد.
پستهای مرتبط
با آخرین و مهمترین اخبار بهروز بمانید
You need to configure your Mailchimp API key for this form to work properly.
