در حال خواندن: شکایت علیه xAI بهدلیل آلودگی هوا در دیتاسنتر میسیسیپی؛ جدال جدید هوش مصنوعی و محیطزیست
-
01
شکایت علیه xAI بهدلیل آلودگی هوا در دیتاسنتر میسیسیپی؛ جدال جدید هوش مصنوعی و محیطزیست
شکایت علیه xAI بهدلیل آلودگی هوا در دیتاسنتر میسیسیپی؛ جدال جدید هوش مصنوعی و محیطزیست
شرکت xAI، استارتاپ هوش مصنوعی متعلق به ایلان ماسک، این روزها با چالشی جدی در حوزه محیطزیست روبهرو شده است. بر اساس گزارش منتشرشده در The Guardian، سازمان حقوق مدنی NAACP اعلام کرده که قصد دارد علیه این شرکت بهدلیل آنچه «نقض قانون هوای پاک» عنوان شده، اقدام حقوقی انجام دهد. موضوع اصلی این شکایت به فعالیت دیتاسنتری بزرگ در ایالت میسیسیپی مربوط میشود که گفته میشود باعث انتشار آلایندههای مضر در هوا شده است.
این پرونده در حالی مطرح میشود که رقابت در صنعت هوش مصنوعی بهشدت افزایش یافته و شرکتها برای آموزش مدلهای پیشرفته خود نیازمند زیرساختهای عظیم پردازشی و مصرف انرژی بالا هستند. اما بهنظر میرسد همین زیرساختها اکنون به نقطه اصطکاکی میان توسعه فناوری و سلامت عمومی تبدیل شدهاند.
ماجرا از کجا آغاز شد؟
مرکز اصلی اعتراضها به دیتاسنتری موسوم به «Colossus 2» در شهر Southaven واقع در ایالت میسیسیپی بازمیگردد؛ شهری که در نزدیکی مرز تنسی و کلانشهر ممفیس قرار دارد. طبق اسناد منتشرشده، فعالان محیطزیست مدعیاند این مرکز برای تأمین برق موردنیاز خود از دهها توربین گازی استفاده کرده که برخی از آنها فاقد مجوزهای کامل زیستمحیطی بودهاند.
در نامهای رسمی با عنوان «اعلام قصد شکایت» که در اواسط فوریه ۲۰۲۶ ارسال شده، آمده است که حدود ۲۷ توربین گازی در این مرکز بدون دریافت مجوزهای لازم فعالیت میکنند. این توربینها برای تولید برق محلی و تأمین نیاز پردازشی سرورهای عظیم دیتاسنتر بهکار گرفته شدهاند.
فعالان میگویند این تجهیزات مقادیر قابلتوجهی آلاینده وارد جو میکنند؛ از جمله اکسیدهای نیتروژن، فرمالدهید و ذرات معلق ریز. این ترکیبات در مطالعات علمی با افزایش بیماریهای تنفسی، تشدید آسم، مشکلات قلبی و حتی برخی انواع سرطان مرتبط دانسته شدهاند.
استناد به قانون هوای پاک
شاکیان پرونده اعلام کردهاند که عملکرد دیتاسنتر یادشده میتواند مصداق نقض «قانون هوای پاک» ایالات متحده باشد؛ قانونی که دهههاست برای محدود کردن انتشار آلایندههای خطرناک تصویب و اجرا میشود.
در بخشی از این نامه هشدار آمده است:
«هیچ شرکتی، صرفنظر از اندازه یا میزان سرمایهگذاریاش، بالاتر از قانون نیست. جوامع محلی حق دارند هوای سالم تنفس کنند.»
سازمان NAACP که سابقهای طولانی در دفاع از حقوق مدنی و اجتماعی دارد، در این پرونده بر بُعد عدالت محیطزیستی نیز تأکید کرده است. بهگفته نمایندگان این سازمان، مناطقی که در اطراف دیتاسنتر قرار دارند پیشتر نیز با چالشهای زیستمحیطی مواجه بودهاند و افزودن منبع جدید آلودگی میتواند فشار مضاعفی بر ساکنان وارد کند.
نگرانیهای جامعه محلی
ساکنان شهرهای Southaven، Whitehaven، Horn Lake و Westwood طی هفتههای اخیر در جلسات عمومی و کمپینهای مردمی نگرانیهای خود را مطرح کردهاند. برخی خانوادهها میگویند فرزندانشان از مشکلات تنفسی رنج میبرند و بیم آن دارند که کیفیت هوا با فعالیت مداوم توربینها بدتر شود.
یکی از ساکنان منطقه در نشست اعتراضی گفته است:
«ما مخالف پیشرفت فناوری نیستیم، اما نمیخواهیم سلامت فرزندانمان بهای آن باشد.»
گزارشها حاکی از آن است که هزاران امضا در طومارهای اعتراضی جمعآوری شده و گروههای مدنی خواستار توقف یا اصلاح فوری فعالیتهای آلاینده شدهاند.
سکوت xAI و پیچیدگی پرونده
تا زمان تنظیم این گزارش، شرکت xAI واکنش رسمی مفصلی نسبت به اتهامات منتشر نکرده است. این سکوت رسانهای باعث افزایش گمانهزنیها درباره احتمال کشیده شدن پرونده به دادگاه فدرال شده است.
کارشناسان حقوقی معتقدند اگر شکایت به مرحله رسمی برسد، ممکن است روندی طولانی و پرهزینه در پیش باشد؛ زیرا اثبات میزان دقیق انتشار آلایندهها، بررسی مجوزها و ارزیابی تأثیرات بهداشتی نیازمند مطالعات تخصصی و گزارشهای فنی گسترده خواهد بود.
همچنین بخوانید: گراک، چتبات هوش مصنوعی ایلان ماسک؛ زیر تیغ اتحادیه اروپا!
تقاطع هوش مصنوعی و انرژی
این پرونده تنها یک دعوای محلی نیست؛ بلکه بازتابدهنده چالشی بزرگتر در صنعت فناوری است. آموزش مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی نیازمند هزاران پردازنده گرافیکی و مصرف برق بسیار بالا است. در بسیاری از موارد، شرکتها برای اطمینان از پایداری عملکرد سرورها به تولید برق اختصاصی روی میآورند.
اما همین اقدام میتواند آنها را وارد حوزه مقررات سختگیرانه زیستمحیطی کند. در سالهای اخیر، منتقدان بارها هشدار دادهاند که گسترش سریع دیتاسنترها بدون برنامهریزی انرژی پاک میتواند ردپای کربنی صنعت AI را بهطور چشمگیری افزایش دهد.
یک تحلیلگر حوزه سیاستگذاری فناوری در اینباره میگوید:
«اگر شرکتهای هوش مصنوعی نتوانند منابع انرژی پایدار و مجوزهای شفاف فراهم کنند، با موجی از دعاوی حقوقی مشابه روبهرو خواهند شد.»
عدالت محیطزیستی و فناوری
پرونده اخیر بار دیگر بحث عدالت محیطزیستی را در مرکز توجه قرار داده است. بسیاری از پروژههای صنعتی در مناطقی اجرا میشوند که ساکنان آنها از نظر اقتصادی یا اجتماعی آسیبپذیرتر هستند. منتقدان میگویند نباید چنین جوامعی هزینه توسعه فناوریهای پیشرفته را بپردازند.
در بیانیهای از سوی یکی از فعالان محلی آمده است:
«نوآوری زمانی ارزشمند است که به بهبود زندگی مردم منجر شود، نه اینکه سلامت آنها را به خطر بیندازد.»
آینده چه خواهد شد؟
در ماههای آینده احتمالاً جلسات استماع، بررسیهای زیستمحیطی و مذاکرات حقوقی ادامه خواهد یافت. اگر پرونده به دادگاه برسد، میتواند به یکی از مهمترین دعاوی زیستمحیطی مرتبط با صنعت هوش مصنوعی تبدیل شود.
همزمان، فشار افکار عمومی ممکن است شرکتهای فناوری را به سرمایهگذاری بیشتر در انرژیهای تجدیدپذیر و شفافیت در گزارشدهی آلایندهها سوق دهد.
پرونده شکایت احتمالی علیه xAI نشان میدهد که توسعه هوش مصنوعی تنها یک رقابت فناورانه نیست، بلکه با مسائل اجتماعی، حقوقی و زیستمحیطی نیز گره خورده است. دیتاسنترها بهعنوان قلب تپنده این صنعت، انرژی عظیمی مصرف میکنند و در صورت مدیریت نادرست میتوانند پیامدهای واقعی برای جوامع محلی داشته باشند.
اگر ادعاهای مطرحشده درباره انتشار آلایندهها و نبود مجوزهای لازم تأیید شود، این پرونده میتواند نقطه عطفی در نحوه تنظیم مقررات پروژههای فناوری بزرگ باشد. در مقابل، اگر شرکت بتواند از عملکرد خود دفاع کند، بحث بر سر استانداردهای آینده همچنان ادامه خواهد داشت.
آنچه مسلم است این است که عصر هوش مصنوعی دیگر فقط درباره الگوریتمها و مدلهای زبانی نیست؛ بلکه درباره مسئولیت اجتماعی شرکتها، سلامت عمومی و تعادل میان نوآوری و پایداری نیز هست. این پرونده یادآور میشود که پیشرفت فناوری زمانی پایدار خواهد بود که در کنار آن، حفاظت از محیطزیست و حقوق شهروندان نیز جدی گرفته شود.
پستهای مرتبط
با آخرین و مهمترین اخبار بهروز بمانید
You need to configure your Mailchimp API key for this form to work properly.
