در حال خواندن: کمیسیون اروپا پیشنویس کد عملی شفافیت محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی را منتشر کرد
-
01
کمیسیون اروپا پیشنویس کد عملی شفافیت محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی را منتشر کرد
کمیسیون اروپا پیشنویس کد عملی شفافیت محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی را منتشر کرد
کمیسیون اروپا نخستین نسخه از پیشنویس «کد عملی شفافیت و برچسبگذاری محتوای تولیدشده یا دستکاریشده توسط هوش مصنوعی» را منتشر کرد. این سند بخشی از فرآیند اجرایی ماده ۵۰ «قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا» (EU AI Act) محسوب میشود و هدف آن ارائه راهنمایی عملی به شرکتها، توسعهدهندگان فناوری و ناشران محتوا برای آمادهسازی پیش از اجراییشدن کامل این قانون در اوت ۲۰۲۶ است.
این اقدام در شرایطی صورت میگیرد که محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی — از متن و تصویر گرفته تا صدا و ویدیو — به سرعت در حال گسترش است و نگرانیها درباره دیپفیکها، دستکاری اطلاعات و تضعیف اعتماد عمومی به رسانهها افزایش یافته است.
چرا ماده ۵۰ قانون هوش مصنوعی اهمیت دارد؟
ماده ۵۰ قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا بهطور مشخص بر «شفافیت» تمرکز دارد. بر اساس این ماده، کاربران باید بدانند چه زمانی با محتوایی مواجه هستند که بهطور کامل یا جزئی توسط سیستمهای هوش مصنوعی تولید یا دستکاری شده است. این الزام شامل حوزههای مختلفی مانند خبر، تبلیغات، محتوای سیاسی، شبکههای اجتماعی و حتی ارتباطات سازمانی میشود.
کمیسیون اروپا اعلام کرده است که پیشنویس کد عملی، تلاشی برای تبدیل این الزامات قانونی کلی به دستورالعملهایی قابل اجرا در دنیای واقعی است؛ دستورالعملهایی که پیش از اجباریشدن قانون، امکان آزمایش، تطبیق و اصلاح را برای ذینفعان فراهم میکند.
هدف از انتشار کد عملی چیست؟
بر اساس توضیحات رسمی، این کد عملی با سه هدف اصلی تدوین شده است:
- کمک به توسعهدهندگان و شرکتهای فناوری برای پیادهسازی الزامات شفافیت بدون ایجاد بار فنی یا حقوقی غیرضروری
- ایجاد یک زبان و چارچوب مشترک برای برچسبگذاری و شناسایی محتوای AI در سراسر اتحادیه اروپا
- افزایش اعتماد عمومی به محتوای دیجیتال در عصر هوش مصنوعی
کمیسیون اروپا تأکید کرده که این کد در حال حاضر داوطلبانه است، اما انتظار میرود بهمرور به یک «استاندارد مرجع» برای رعایت قانون AI تبدیل شود.
الزامات پیشنهادی برای توسعهدهندگان سیستمهای هوش مصنوعی
در بخش نخست پیشنویس، تمرکز اصلی بر شرکتها و نهادهایی است که مدلهای مولد هوش مصنوعی (Generative AI) را توسعه میدهند. بر اساس این سند، توسعهدهندگان باید اقداماتی مشخص را در طراحی و خروجی سیستمهای خود لحاظ کنند.
یکی از مهمترین این الزامات، علامتگذاری محتوای تولیدشده بهگونهای است که هم برای ماشینها و هم در صورت لزوم برای انسانها قابل تشخیص باشد. این علامتگذاری میتواند شامل متادیتا، واترمارک دیجیتال یا روشهای فنی دیگر باشد که در برابر حذف یا دستکاری مقاوم باشند.
همچنین از توسعهدهندگان خواسته شده ابزارهایی در اختیار کاربران و پلتفرمها قرار دهند تا امکان بررسی منبع محتوا و تشخیص AI-محور بودن آن وجود داشته باشد. پیشنویس تأکید میکند که این ابزارها باید قابل اعتماد، قابل تبادل بین پلتفرمها و سازگار با استانداردهای باز باشند.
مسئولیت منتشرکنندگان و استفادهکنندگان از محتوای AI
بخش دوم کد عملی به افرادی اختصاص دارد که از هوش مصنوعی برای تولید یا انتشار محتوا استفاده میکنند؛ از رسانهها و شرکتهای تبلیغاتی گرفته تا تولیدکنندگان محتوای آنلاین.
طبق پیشنویس، این گروهها موظفاند در اولین نقطه تعامل با مخاطب، بهطور شفاف اعلام کنند که محتوا توسط هوش مصنوعی تولید یا دستکاری شده است. این الزام بهویژه برای محتوایی که با هدف اطلاعرسانی عمومی منتشر میشود، اهمیت بیشتری دارد.
البته در متن پیشنویس اشاره شده است که اگر محتوای تولیدشده توسط AI تحت بازبینی انسانی واقعی، مسئولانه و معنادار قرار گرفته باشد، میتوان در برخی موارد از اعلام مستقیم استفاده از AI صرفنظر کرد؛ موضوعی که احتمالاً در نسخه نهایی با جزئیات بیشتری مشخص خواهد شد.
نمادگذاری و برچسب «AI»
یکی از نکات جالب توجه پیشنویس، پیشنهاد استفاده از نماد یا لوگوی مشخص برای نمایش استفاده از هوش مصنوعی در تولید محتوا است. تا زمان طراحی و تصویب نماد رسمی اتحادیه اروپا، استفاده از برچسبهای ساده مانند «AI» یا «AI-generated» بهعنوان راهحل موقت پیشنهاد شده است.
کمیسیون اروپا اعلام کرده که هدف از این نمادگذاری، هشدار یا برچسب منفی نیست، بلکه افزایش آگاهی مخاطب و ایجاد شفافیت در اکوسیستم اطلاعاتی است.
نقلقول رسمی از کمیسیون اروپا
یکی از مقامات کمیسیون اروپا در توضیح این پیشنویس اعلام کرد:
«هوش مصنوعی فرصتهای بزرگی برای نوآوری و خلاقیت ایجاد کرده است، اما بدون شفافیت، این فناوری میتواند اعتماد عمومی به اطلاعات دیجیتال را تضعیف کند. کد عملی ماده ۵۰ به ما کمک میکند تا پیش از اجراییشدن قانون، یک مسیر عملی و متعادل برای استفاده مسئولانه از AI ترسیم کنیم.»
زمانبندی اجرای کد و مراحل بعدی
پیامدهای گسترده برای رسانهها و پلتفرمها
کارشناسان رسانهای میگویند این پیشنویس میتواند تأثیر عمیقی بر شیوه تولید و انتشار محتوا در اروپا بگذارد. رسانهها ناچار خواهند بود سیاستهای داخلی خود را درباره استفاده از هوش مصنوعی شفافتر کنند و پلتفرمهای دیجیتال نیز باید زیرساختهای فنی لازم برای شناسایی و نمایش محتوای AI را توسعه دهند.
در عین حال، برخی شرکتها نسبت به هزینههای فنی و پیچیدگی اجرایی این الزامات ابراز نگرانی کردهاند؛ موضوعی که احتمالاً در بازبینیهای بعدی کد عملی مورد توجه قرار خواهد گرفت.
انتشار پیشنویس کد عملی شفافیت محتوای هوش مصنوعی توسط کمیسیون اروپا، یکی از مهمترین گامهای عملی برای اجرای قانون AI اتحادیه اروپا محسوب میشود. این سند تلاش میکند تعادلی میان نوآوری فناورانه و حفاظت از اعتماد عمومی ایجاد کند؛ تعادلی که در سالهای آینده نقش تعیینکنندهای در آینده رسانه، فناوری و اطلاعات خواهد داشت.
با نزدیکشدن به سال ۲۰۲۶، شفافیت محتوای AI دیگر یک انتخاب نیست، بلکه به یکی از ستونهای اصلی حکمرانی دیجیتال در اروپا تبدیل خواهد شد.
پستهای مرتبط
با آخرین و مهمترین اخبار بهروز بمانید
You need to configure your Mailchimp API key for this form to work properly.
