هوش مصنوعی و نبرد بر سر فلزات استراتژیک؛ چرا نقره، مس و طلا ستون‌های پنهان انقلاب AI هستند؟

نقره؛ رسانای بی‌رقیب در قلب محاسبات هوشمند

نقره از نظر فیزیکی، بهترین رسانای الکتریکی و گرمایی در میان تمام فلزات شناخته‌شده است. رسانایی الکتریکی آن که حدود 63×10⁶ زیمنس بر متر اندازه‌گیری می‌شود، باعث شده این فلز در کاربردهایی استفاده شود که کمترین اتلاف انرژی و بیشترین پایداری سیگنال اهمیت حیاتی دارد. همین ویژگی، نقره را به یکی از عناصر کلیدی در زیرساخت‌های سخت‌افزاری هوش مصنوعی تبدیل کرده است.

پردازنده‌های گرافیکی پیشرفته‌ای که برای آموزش و اجرای مدل‌های هوش مصنوعی استفاده می‌شوند، روی بردهای الکترونیکی بسیار پیچیده‌ای سوار هستند. در این بردها، انتقال داده با فرکانس‌های بالا و در حجم عظیم انجام می‌شود. کوچک‌ترین افت سیگنال یا افزایش مقاومت می‌تواند به کاهش عملکرد، افزایش مصرف انرژی و تولید گرمای بیشتر منجر شود. به همین دلیل، در بسیاری از مسیرهای حساس انتقال داده و لایه‌های پیشرفته PCB، از پوشش‌ها و آلیاژهای مبتنی بر نقره استفاده می‌شود.

نقش نقره تنها به انتقال الکتریکی محدود نمی‌شود. یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های هوش مصنوعی، مدیریت حرارت است. مدل‌های زبانی بزرگ و سیستم‌های یادگیری عمیق، هنگام پردازش حجم عظیمی از داده، گرمای قابل‌توجهی تولید می‌کنند. اگر این گرما به‌سرعت دفع نشود، نه‌تنها کارایی سیستم کاهش می‌یابد، بلکه عمر تراشه‌ها نیز به‌شدت کم می‌شود. در اینجا، خمیرهای حرارتی و مواد انتقال‌دهنده‌ی گرما که پایه‌ی نقره‌ای دارند، نقشی حیاتی ایفا می‌کنند و به‌عنوان پل حرارتی میان تراشه و سیستم خنک‌کننده عمل می‌کنند.

عامل دیگری که تقاضای نقره را تقویت کرده، پیوند مستقیم میان هوش مصنوعی و انرژی سبز است. شرکت‌های بزرگ فناوری مانند گوگل، مایکروسافت و آمازون متعهد شده‌اند که دیتاسنترهای خود را با انرژی‌های تجدیدپذیر اداره کنند. این تعهد، باعث رشد انفجاری تقاضا برای پنل‌های خورشیدی شده است؛ پنل‌هایی که هر کدام به‌طور متوسط حدود ۲۰ گرم نقره مصرف می‌کنند. به این ترتیب، توسعه‌ی هوش مصنوعی به‌طور غیرمستقیم تقاضای نقره را از مسیر انرژی پاک نیز افزایش داده است.

در نتیجه‌ی این فشار چندلایه، پیش‌بینی می‌شود تقاضای صنعتی نقره در بخش الکترونیک و فناوری‌های مرتبط با هوش مصنوعی تا سال ۲۰۲۶ سالانه بین ۱۵ تا ۱۷ درصد رشد کند. چنین رشدی، در بازاری که عرضه‌ی آن محدود و استخراج آن پرهزینه است، می‌تواند قیمت نقره را به سطوح تاریخی جدیدی برساند؛ حتی فراتر از بازه‌ی ۴۰ تا ۵۰ دلار به ازای هر اونس.